როდესაც ჩემ თვალწინ ჟურნალისტმა ერლენდ ლუს ჰკითხა: რა პროფესიას აირჩევდი, მწერალი რომ არ გამოსულიყავიო, ნორვეგიელი დაფიქრდა და უპასუხა: ძალიან მომწონს იმ პილოტების ცხოვრება, კანადის ტუნდრაში რომ დაფრინავენ და თვალუწვდენელ სივრცეებში კანტიკუნტად მიმოფანტული ადამიანებისთვის ფოსტა ან მედიკამენტები ჩააქვთო. მერე კიდევ დაფიქრდა: ჰო, მომწონს იმათი ცხოვრება, ტბებზე რომ სხდებიან თავიანთი თვითმფრინავებით და მერე ლამაზად რომ ფრინდებიანო...

მე ეს პასუხი მომეწონა. მიყვარს, ადამიანს რაღაცა მოუხელთებელი რომ გამოჰყვება ხოლმე ბავშვობიდან და მერე ეს რაღაც ლამაზად გაკრთება სურვილში, მოძრაობაში, სიცილში... ეს კაციც უკვე მომწონდა – კეთილი და ცოტა სევდიანი გოლიათი... დღეს დილით გაფრინდა თავის „ლამაზ, სტაბილურ, ცოტა მოსაწყენ, მაგრამ შემოქმედებისთვის კარგ“ ქვეყანაში. ჩვენ რამდენიმე დღე გავატარეთ ერთად, ბევრი ვიარეთ ფეხით, კიდევ უფრო ბევრი ვილაპარაკეთ და ზუსტად ვიცი, რომ ერთმანეთს აღარ დავკარგავთ...

თბილისიდან სტაფანწმინდისკენ გზაზე, ერთი საათით გავიჭედეთ მლეთასთან. ლომისობა დღე იყო და რამდენიმე კილომეტრი ღოღვით ვიარეთ, ზოგან გაჩერებაც გვიწევდა. ნისლი, წვიმა, მანქანები, პოლიციის და საცობში გაჭედილი მძღოლების გადაძახილი, ტალახი, ფუსფუსი, სისხლი... მთიულებს ცხვრები პირდაპირ გზისპირზე ჰყავდათ ჩამოტყავებული, ზოგსაც დასაკლავად მიათრევდნენ... 

საღამოთი, როცა ამ ინტერვიუს ჩაწერას მოვრჩით და სასტუმროს აივანზე ვეწეოდით სიგარეტს, ნორვეგიელმა მოულოდნელად მკითხა: დღეს რომ ვნახეთ ფესტივალი... იქ გზაზე... გაქვს შეგრძნება, რომ ის ხალხი, იქ რომ იყო, შენი ხალხია? შეგიძლია მათთან ლაპარაკი?

დაუფიქრებლად ვუპასუხე, რომ შემიძლია, მაგრამ მერე, მარტოდ დარჩენილმა, ბევრი ვიფიქრე უამრავ რამეზე, მათ შორის იმაზეც, რომ ეს წესიერი კაცის გულწრფელი კითხვა იყო. 

არჩილ ქიქოძე: ნორვეგია განსაკუთრებული ადგილი მგონია, იქ არასოდეს ვყოფილვარ, მაგრამ მაქვს ჩემი სტერეოტიპები, რომლებიც შეიძლება აბსოლუტურად მცდარი აღმოჩნდეს. ერთ-ერთი ასეთი სტერეოტიპია, რომ ნორვეგიელები არის ხალხი, რომელთაც განსაკუთრებით გამძაფრებული აქვს შეგრძნება სახლისა. როგორია თქვენი სახლი ნორვეგია?

ერლენდ ლუ: რა თქმა უნდა, ჩემთვის ნორვეგია არის სახლი, სადაც დავიბადე, სადაც ჩემი მშობლები და ბებია-ბაბუები ცხოვრობდნენ. ნორვეგია არის პატარა ქვეყანა, გასაოცარი სილამაზის მკაცრი ბუნებით, სადაც ადამიანები მრავალი საუკუნის მანძილზე გადარჩენისთვის იბრძოდნენ და იტანჯებოდნენ. ახლა იქ ცხოვრება უფრო იოლია. ჩემი აზრით, იმისთვის, რომ გაიგო ეს ქვეყანა, უნდა იცოდე, რომ ნორვეგია ძალიან ჰომოგენურია, აქ არ ცხოვრობს ბევრი სხვადასხვა წარმოშობის ადამიანი. ეს ნორვეგიას სტაბილურს ხდის და იქ მაღალია ერთმანეთის ნდობა. არსებობს ნდობა სოციალ-დემოკრატიული სისტემისა. არა მგონია, დღეს ჩემს ქვეყანაში ვინმეს ჰქონდეს შეგრძნება, რომ სახელმწიფო ცდილობს, გაასულელოს. ან ვინმეს ჰქონდეს ეჭვი, რომ სახელმწიფო მოხელეები კორუმპირებულები არიან. ადამიანებს აქვთ ნდობა სისტემისა – განათლების, ჯანდაცვის, და ასევე ენდობიან სხვა ადამიანებს. ეს ნდობა აჩენს თავისუფლების შეგრძნებას. სხვაგან ბევრი არ მიცხოვრია, მაგრამ ნორვეგია მაინც განსაკუთრებული მგონია ამ მხრივ. აქ ხარ საზოგადოების ნაწილი და შეგიძლია, ყველგან დაცულად იგრძნო თავი. დაცულობის შეგრძნება ხდის ნორვეგიას სტაბილურს და, ამავე დროს, ცოტა მოსაწყენს, მაგრამ შემოქმედებისთვის ეს კარგი ადგილია. შეგიძლია, შენი თავი გამოხატო, როგორც გინდა. ამ ქვეყანაში სულ ადვილად შეგიძლია, ბუნებაში განიავდე. მე ტრონჰეიმში დავიბადე, ოსლოში ვცხოვრობ და ძალიან ბევრ ლამაზ ადგილას აშენებულ ქოხში ან სახლში მიმესვლება. ამ ზამთარს, როცა ოჯახური კრიზისი გადავიტანე, მთაში წავედი ჩემი მშობლების ქოხში. ძალიან მშვიდი ადგილია, გარშემო ძალიან ცოტა ადამიანს თუ შეხვდები... და ეს შესაძლებლობა – უზარმაზარი სივრცეები, სადაც საფრთხე არ გემუქრება... რა თქმა უნდა, უნდა იცოდე, როგორ მოიქცე ბუნებაში, მაგრამ არც ადამიანების და არც გარეული მხეცებისგან არანაირი საფრთხე არ მოგელის და ეს ის თავისუფლებაა, რომელიც ძალიან მიყვარს.

არჩილ ქიქოძე: რას ნიშნავს თქვენთვის ნორვეგიული ლიტერატურა და მისი ტრადიციები, რამდენად მნიშვნელოვანია იგი თქვენთვის, როგორც მწერლისთვის. რას ნიშნავს თქვენთვის, ვთქვათ, კნუტ ჰამსუნი ან ოლავ დუუნი, ანდა იბსენი, და თუ გრძნობთ თავს რამენაირად ნაციონალური ლიტერატურული ტრადიციის გამგრძელებლად? ან სხვანაირად შემიძლია ამ შეკითხვის დასმა – რამდენად მნიშვნელოვანია მწერლისთვის ამ ტრადიციებისგან თავის დაღწევა?

ერლენდ ლუ: ბოლოდან დავიწყებ. მგონია, რომ აუცილებელია ამ ტრადიციებიდან გასვლა. თუ გინდა და გრძნობ, რომ ასე გირჩევნია, შეგიძლია მათი გზა გააგრძელო, მაგრამ ასეთი ვალდებულება არ არსებობს. უნდა წერო შენი წიგნები, მხოლოდ შენი ამბები და არ არის აუცილებელი, ყველგან შენი ერი გაურიო ან ერის სახელით ილაპარაკო. ეროვნული საკითხები მნიშვნელოვანია, როცა ერი იბადება, როცა იზრდება, როცა სადმე სახლდება, თავის ადგილს პოულობს... როცა ეს ყველაფერი უკვე მომხდარია, მწერალი საკუთარ თავს უნდა ჩაუღრმავდეს და აღმოაჩინოს ის, რაც მისთვის პიროვნულად არის მნიშვნელოვანი. მე ამას ვაკეთებ. საკუთარ თავს ვუგდებ ყურს, საკუთარ ინსტინქტებს მივყვები, ოღონდ, რა თქმა უნდა, ჩემი ინსტინქტები ნორვეგიაშია დაბადებული, ისინი ნასაზრდოები და გაფერადებულია იმით, რასაც მე სკოლაში ვკითხულობდი და, რა თქმა უნდა, ამაში ჩვენი კლასიკაც შედის. ოლავ დუუნი ძალიან მაგარი მწერალი იყო. ჩემთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო კნუტ ჰამსუნი. იბსენი არ ყოფილა მაინცდამაინც მნიშვნელოვანი...

არჩილ ქიქოძე: ერთ-ერთ თქვენს წიგნში მახსოვს ირონიული პასაჟი იბსენის შესახებ.

ერლენდ ლუ: ალბათ. ნორვეგიაში ჩვენ სულ გვიწევს იბსენის სპექტაკლებზე სიარული და აუცილებლად ყველამ უნდა თქვას, რომ იბსენი ფანტასტიკურია. კი, მაგრამ ჩემთვის მოძველებულია. მე უფრო მოდერნიზმი და ირაციონალური ამბები მიზიდავს. იბსენი ყველაფერს ზევიდან დასცქერის და მსაჯულის როლში გამოდის, მაშინ როცა ჰამსუნი ხალხშია გარეული, ადამიანია და არა ზეკაცი. ჰამსუნი გვაჩვენებს, როგორი მოწყობისაა ადამიანი და ამას განუმეორებელი ენით აკეთებს. ნორვეგიულ ლიტერატურაში ჰამსუნი ენის ყველაზე დიდი ოსტატია. ჩემი საყვარელი მწერალია. 

მე ნორვეგიაზე ვწერ – თანამედროვე ნორვეგიაზე, რომელსაც ძალიან გაუმართლა. იმ წელს, როდესაც მე დავიბადე, ნორვეგიაში ზღვაში ნავთობი აღმოაჩინეს და ამან ყველაფერი შეცვალა. როდესაც ვიზრდებოდი, მახსოვს, დედაჩემის მხრიდან ბებია-ბაბუა, რომლებიც სოციალ-დემოკრატიული სისტემის დიდი მომხრეები იყვნენ, როგორ ზრუნავდნენ ერთმანეთსა და სხვებზე, იყვნენ გუნდის ნაწილი, რომელიც ხელახლა აშენებდა ქვეყანას, ეს ყველაფერი იდეალისტური და მარტივი იყო, ამაში ბევრი იყო რომანტიკა, მაგრამ იყო სიმართლეც. ეს სისტემა მუშაობდა, ადამიანები ერთად იდგნენ და ერთმანეთს ხელს უმართავდნენ. ბევრი ფული არ ჰქონდათ, მაგრამ ფიქრობდნენ, რომ სწორ სისტემას აშენებდნენ. მერე ნავთობის ფული მოვიდა და ეს ფული ხალხის გამდიდრებას, ჯანდაცვის სისტემას, განათლებას მოხმარდა. ეს ფანტასტიკურია და ამის კრიტიკას არ ვაპირებ, მაგრამ გამდიდრებასთან ერთად მოხდა კოლექტიური აზროვნების ინდივიდუალიზმისკენ შემოტრიალება, რაც ყოველთვის მომხიბვლელი არ არის, რადგან თვალნათლივ ვხედავ, რომ გადის რამდენიმე დეკადა და ახალი თაობა, რომელიც უკვე გამდიდრებულ ქვეყანაში, აწყობილ სისტემაში იზრდება, ბევრ რამეს ვეღარ ხედავს. ახალგაზრდებმა არ იციან, საიდან მოდის ეს სიკეთეები, იღებენ როგორც საჩუქარს, და როცა ასე ხდება, აღარ იცი, რატომ არის ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანი, რას უნდა უმადლოდე შენს კარგ ცხოვრებას და ხშირად ამ უცოდინრობით სისტემის დაშლას იწყებ. ასე ხდება ევროპის დიდ ნაწილში, ბევრ ქვეყანაში კოლექტიურ მუშაობაში გატარებული წლების შემდეგ, ნელ-ნელა ქრება ცნება „ჩვენ“ და უფრო ხშირად გესმის „მე“. ეს ხდება ადამიანების და სახელმწიფოების დონეზეც, ხდება დავიწყება იმისა, რომ ევროპულ ქვეყნებს საერთო ისტორია ჰქონდათ. ეს ყველაფერი ნორვეგიასაც ეხება. ამას წინათ დოკუმენტური ფილმი ვნახე მონღოლების იმპერიაზე და შემიძლია ცოტა სასაცილო პარალელი გავავლო. ჩინგის ხანი არაფრიდან მოვიდა, უნაყოფო სტეპები, კარავი, ცხვარი, სულ ეს იყო მისი ქონება. მერე დაიპყრო ქვეყნები და დაუგროვდა აურაცხელი განძი, რომელიც არ აინტერესებდა. მისი შვილები უკვე თვალ-მარგალიტსა და ოქროში გაიზარდნენ, შვილიშვილებმა კი, სულაც დაივიწყეს, საიდან მოვიდნენ და იმპერიასაც ბზარი გაუჩნდა. უცნაური პარალელია, მაგრამ ვხედავ, რომ ნორვეგიელები კარგმა ცხოვრებამ გაგვაფუჭა. 

არჩილ ქიქოძე: „დოპლერში“ ნორვეგიელ ერს დაჟანგებულს და ეგოისტს უწოდებთ...

ერლენდ ლუ: ზუსტად არ მახსოვს, „დოპლერში“ ამის შესახებ რა დავწერე, მაგრამ, დიახ, მაქვს შიში, რომ ასეთები ვხდებით – ეგოისტები. ჩვენ ვართ პატარა ერი, სულ ხუთი მილიონი ადამიანი, რომლებმაც დავიჯერეთ, რომ შუქურასავით ვანათებთ მსოფლიოში და ყველა ჩვენსავით უნდა მოიქცეს, ჩვენსავით იცხოვროს. ამავე დროს, არაფერი ვიცით სხვების პრობლემების შესახებ. არ ვიცით ამ რეგიონის (გულისხმობს კავკასიას) ისტორია, არც სხვა რეგიონების. ეს ქედმაღლობაა, ნამდვილად არის ქედმაღლობა. ეს ის არის, რაზეც მე ვწერ. 

არჩილ ქიქოძე: მინდა გკითხოთ თქვენს სტილზე, რომელსაც ნაივურს უწოდებენ. ეთანხმებით თუ არა ამ შეფასებას?

ერლენდ ლუ: არ ვეთანხმები.

არჩილ ქიქოძე: რატომღაც ველოდი ამ პასუხს.

ერლენდ ლუ: არ ვეთანხმები. ეს იარლიყი 1996 წელს მომეწება, როდესაც გამოვაქვეყნე „ნაივური, სუპერი“. ამ წიგნს რომ სხვა სათაური ჰქონოდა, ვფიქრობ, ჩემი სტილის ნაივურობის შესახებ ბევრად ნაკლებს ილაპარაკებდნენ. ის წიგნი მართლაც ნაივურია, რადგან მე მინდოდა, რომ ყოფილიყო. ანუ მთლად ნაივურიც არ არის, მაგრამ ამის გარშემო ვითამაშე. წლები გადის და ისევ მეუბნებიან, რომ ნაივურად და საყვარლად ვწერ. 

არჩილ ქიქოძე: „დოპლერი“ იწყება საკმაოდ მძაფრად და ბრუტალურად, მთავარი გმირი დანით კლავს ფურ ცხენ-ირემს, მერე მის შვილს იშინაურებს, იყვარებს და თან მთელი წიგნის მანძილზე მისი დედის ხორცს მიირთმევს, მაგრამ მკითხველი მალევე ხვდება, რომ ავტორი ხუმრობს და ხუმრობს თითქმის ყველაფერზე. მაინც მინდა გკითხოთ, ყველაფერზე შეიძლება ხუმრობა, და მეორე შეკითხვა, რა არის „დოპლერი“? ეს რომანი არის მტკიცება იმისა, რომ კაცობრიობის გადარჩენის ერთადერთი გზა ფესვებთან დაბრუნებაა? თუ ეს არის ირონია თანამედროვე მომხმარებლურ საზოგადოებაზე, ერთი მხრივ, და, მეორე მხრივ, მათზე, ვინც გულუბრყვილოდ ფიქრობს, თითქოს ცივილიზაციას თავს დააღწევს და ველურ ბუნებას პირველყოფილ შვილად დაუბრუნდება? 

ერლენდ ლუ: ხუმრობა თითქმის ყველაფერზე შეიძლება. ვიტყოდი, რომ აბსოლუტურად ყველაფერზე, თუკი სწორად იხუმრებ.

ამ წიგნს რაც შეეხება, მგონი, ორივე მხარის მიმართ ირონიული ვარ.

არ მჯერა მარტივი პასუხების. ვხედავ ადამიანებს, რომლებიც აცხადებენ, რომ ბუნებასთან მეტი კავშირი უნდა გვქონდეს. ამ ყველაფერში არის რაღაც ძალიან ხელოვნური. მე არც ბუნებაში გადარჩენის სპეციალისტი ვარ და არც ადამიანი, რომელიც ბუნების წიაღში დაბრუნებისკენ მოუწოდებს სხვებს.

რა თქმა უნდა, ჩემს წიგნში არის კრიტიკა მომხმარებლური საზოგადოების მიმართაც. რაც ეხება მთავარი გმირის ბუნებაში წასვლას, ეს არის ისტორია კაცისა, რომელიც არ ფიქრობდა საკუთარ თავზე და ავტომატურად აკეთებდა იმას, რასაც მისგან ელოდა ჯერ სკოლა, მერე საზოგადოება და ერთ მშვენიერ დღეს აღმოაჩინა: ჯანდაბა! გავიზარდე, მყავს შვილები, სამსახური და რაც მაქვს, არაფერი არ მომწონს. პანიკაში ჩავარდა. მთელ ამ არეულობაში, ვფიქრობ, ბევრი მიმართულებით ვარ ირონიული, არ მყავს ერთი კონკრეტული ადრესატი.

არჩილ ქიქოძე: ყურადღება მივაქციე, რომ წიგნში არსად არ არის დასახელებული მთავარი გმირის პროფესია. უბრალოდ ნახსენებია, რომ მას კარგი სამსახური ჰქონდა. არც სხვა რომანის „ქალის ტყვეობაში“ მთავარი გმირის პროფესიაა დაკონკრეტებული. უბრალოდ მას აქვს „კარგი“ სამსახური, რომელიც არც ბედნიერებას ანიჭებს, არც – სიხარულს. ნიშნავს ეს იმას, რომ სამუშაო ადგილები, რომელსაც ჩვენ სახელმწიფო და საზოგადოება გვთავაზობს, იმდენად უმნიშვნელო, მოსაწყენი და დამთრგუნველია, რომ წიგნის ფურცლებზე მათი ხსენებაც არ ღირს?

ერლენდ ლუ: მივხვდი შეკითხვას. რა თქმა უნდა, შემეძლო, დამეკონკრეტებინა, თუ რას აკეთებდა სამსახურში დოპლერი, ანდაც ის ახალგაზრდა კაცი, ჩემი ძველი წიგნიდან, მაგრამ მინდოდა, უფრო ზოგადი ვყოფილიყავი, რადგან ჩემი წიგნი იმ დაუკმაყოფილებლობის გრძნობაზეა, რომელიც დოპლერს სამსახურმა გაუჩინა, ეს გრძნობა კი ბევრმა სამსახურმა შეიძლება გაგიჩინოს, თუმცა მთავარი პრობლემა ჩემთან სამსახური არ არის. მთავარი პრობლემა ისაა, რომ საკუთარ ცხოვრებას ვერ აკონტროლებ, და ვფიქრობ, ეს პრობლემა მრავალ საზოგადოებაში არსებობს – როცა შეუძლებელია იცოდე, რა გინდა, თხუთმეტი, ცხრამეტი, ოცდაორი წლის ასაკში და მერე, ზრდასრულს, გეწყება დეპრესია და ფიქრი იმაზე, რას დაემსგავსა შენი ცხოვრება და რას აკეთებ საერთოდ?

არჩილ ქიქოძე: „ნაივური, სუპერის“ ფინალში ახალგაზრდა კაცი იღებს პასუხს წერილზე, რომელიც გაუგზავნა ამერიკელ პროფესორს, რომლის წიგნითაც მოიხიბლა და სჯერა, რომ პროფესორი საკუთარ თავში გარკვევაში დაეხმარება, მაგრამ პროფესორი მიუწვდომელია, მის ნაცვლად მთავარ გმირს თანაშემწე პასუხობს, რომ ცნობილ მეცნიერს არ აქვს იმდენი დრო, მის სახელზე მისულ ყველა წერილს გასცეს პასუხი. დარწმუნებული ვარ, „ნაივური, სუპერის“ გამოქვეყნების მერე ძალიან ბევრ ახალგაზრდას გაუჩნდა თქვენთან დალაპარაკების სურვილი. რამდენად მისაწვდომი ხართ მათთვის, ვისაც ეს სურვილი უჩნდება და ვისაც თქვენთან ლაპარაკი სჭირდება? 

ერლენდ ლუ: იყო წლები, როდესაც ნორვეგიაში ძალიან ბევრს დავდიოდი სკოლებში და მოსწავლეებს ვხვდებოდი. იმ დროს ჩემი ელექტრონული ფოსტა სავსე იყო ახალგაზრდების წერილებით. ისინი მათთვის მნიშვნელოვან კითხვებზე პასუხების გაცემას მთხოვდნენ. თავიდან ვპასუხობდი, მაგრამ ბოლოს ვეღარ შევძელი, ჩემი შვილები პატარები იყვნენ და ჩემი ყურადღება სჭირდებოდათ. ვეღარ ავუვედი და შევწყვიტე პასუხები. რა თქმა უნდა, სასიამოვნოა, როცა კითხვებს გისვამენ და შენი აზრი აინტერესებთ, მაგრამ ახალგაზრდები ძირითადად ერთსა და იმავეს მეკითხებოდნენ. მივხვდი, რომ ბევრ მათგანს სატრაბახოდ სჭირდებოდა ჩემთან მიმოწერა, რომ მერე მასწავლებლისთვის ეჩვენებინა, რომ აგერ, რა მივწერე ერლენდ ლუს და აი, რა მიპასუხა. ეს იგივე იმპულსია, რამაც თავის დროზე პროფესორ პოლ დევისისთვის მიმაწერინა წერილი. მინდოდა, რომ მას მე დავენახე და ჩემთვის ეპასუხა. სინამდვილეში, მისი თანაშემწის პასუხი მშვენიერი პასუხი იყო, რადგან რეალურად ვერავინ დაგეხმარება, ყველაფერში თავად უნდა გაერკვიო. 

არჩილ ქიქოძე: „დოპლერის“ მთავარი გმირი მამას საფლავში რიტმულ კვერცხს აყოლებს, ჩემი წიგნის გმირიც აყოლებს დედას საფლავში რაღაც მნიშვნელოვანს. როდესაც „დოპლერს“ ვკითხულობდი და ამ მომენტამდე მივედი, უკვე მერამდენედ მომეჩვენა, რომ ძალიან ძნელია, მწერალმა რამე ახალი გამოიგონო, ისეთი ამბავი მოჰყვე, რაც ჯერ არავის მოუყოლია, და არ შეგშინებიათ ხოლმე ამის?

ერლენდ ლუ: ამაზე თუ იფიქრებ, ვერაფერს შექმნი. რამდენიმე ათასი წელია, ისეთი გასაოცარი ადამიანები ქმნიან პოეზიას, პროზას, მუსიკას, რომ ამან მართლა შეიძლება დაგაფრთხოს. მახსოვს, როცა წერის დაწყებას ვაპირებდი, მსგავსი ფიქრები მეც მაწუხებდა. ზუსტად არ მახსოვს, როგორ გავუმკლავდი ამ შიშებს, მაგრამ მგონი ვიფიქრე, რომ, დიახაც, ისინი დიადები არიან, მაგრამ მათ არასოდეს უცხოვრიათ ჩემი ცხოვრებით, არ უცხოვრიათ ჩემს დროში. შექსპირი გადასარევია, მაგრამ ის ცოცხალი აღარაა და არაფერი იცის იმის შესახებ, როგორია იზრდებოდე სამოცდაათიანი წლების ტრონჰეიმში. სწორედ ესაა შველა, რომ სხვა ვერავინ დაწერს იმას, რის დაწერასაც შენ აპირებ. ჩვენ ორმა ერთი და იგივე შთაბეჭდილებები რომ მივიღოთ, ერთი და იგივე იდეებიც რომ გვქონდეს და ერთი და იგივე ამბებიც რომ ჩავინიშნოთ, შენი წიგნი მაინც განსხვავებული იქნება ჩემისგან. ეს ასეა და ჩემთვის ეს დიდი შვებაა. უნიკალურები ვართ ჩვენი გამოცდილებით და გზა, თუ როგორ გადმოვცემთ გამოცდილებას სიტყვებად, უნიკალურია. ყველა ახალ დროს მისი თანამედროვე აღმწერი სჭირდება და ეს წესი მუშაობს ყველა დროსა და ყველა ქვეყანაში. წიგნი, რომელიც საუკეთესო იქნება საქართველოში ახლა, ვეღარ იქნება ასეთივე კარგი ათ წელიწადში. 

არჩილ ქიქოძე: „დოპლერში“ ჩემთვის ძალიან ძვირფასია მამების ხაზი, მთავარი გმირიც და დიუსელდორფიც ცდილობენ გარდაცვლილ მამებთან მიახლოებას. ერთს მშობელი ჰყავდა, მაგრამ მაინც არ იცნობდა, მეორეს მამა თვალით არასოდეს უნახავს. არაერთხელ მომჩვენებია, რომ მშობლის და შვილის ურთიერთობა არის მარადიული აცდენა, რადგან ორიდან ერთ-ერთი მუდმივად არ არის მზად ამ ურთიერთობისთვის. რა შეგიძლიათ ამაზე მითხრათ?

ერლენდ ლუ: დიახ, რამდენი წიგნია დაწერილი ამაზე და რამდენი ფილმია გადაღებული. რა თქმა უნდა, ამას ძირითადად წერენ და იღებენ ადამიანები, რომლებსაც ურთიერთობაში პრობლემა ჰქონდათ. აბა, წარმოვიდგინოთ, რომ დილით იღვიძებ, ბედნიერი ხარ, ყველაფერი კარგად გაქვს... უბრალოდ არაფერს შექმნი.

თუ წერ, ეს იმას ნიშნავს, რომ მთლად კარგად არ მიდის შენი ცხოვრება. არ ვგულისხმობ მაინცდამაინც კატასტროფას. უბრალოდ, რაღაცა ცუდად არის და წერა ამ რაღაცის გამოსწორებას ნიშნავს.

ხშირად ვერც კი ხვდები, რომ ამის გამოსასწორებლად წერ, მაგრამ ინტუიციურად ცდილობ, გამოასწორო რაღაც ხინჯი. შეიძლება ადამიანმა რამდენიმე წიგნი დაწეროს და მერე გააანალიზოს, თუ რა აწუხებდა. ეს შესაძლოა არ ეხება ყველა წიგნს და ყველა მწერალს, მაგრამ ნამდვილად ეხება ბევრ შემოქმედს, რომელიც არაფრისგან ქმნის რაღაცას... 

არჩილ ქიქოძე: ჩემი პირადი დაკვირვებით, იმ ადამიანთა უმეტესობა, რომლებსაც კარგი იუმორი აქვთ, ცხოვრებაში ძალიან სევდიანები არიან. სევდიანი ადამიანი ხართ?

ერლენდ ლუ: ძალიან კარგი კითხვაა. მე საკმაოდ სასაცილო რამეებს ვწერ. შემიძლია მხიარული ვიყო მეგობრებთან, მაგრამ მარტოდ დარჩენილი თუ პიანინოსთან მივალ და ერთადერთ ნოტს ავიღებ, ეს აუცილებლად იქნება მინორული ნოტი. დიახ, მე თან დავატარებ მელანქოლიას. ნამდვილად არ ვარ ბედნიერი კაცი, რომელიც კარგად ფუნქციონირებს. მაქვს წუხილები, რომლებიც წიგნებს მაწერინებს. 

 

ცნობილი ნორვეგიელი მწერალი, ერლენდ ლუ, საქართველოს, ქართული წიგნის ეროვნული ცენტრის ინიცირებული, ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის სამი საპატიო სტუმარი ქვეყნის ერთობლივი პროექტის – Guests of Honour Get Together ფარგლებში, სტუმრობდა.