– I'm interviewing someonen for Indigo, – გახარებულმა ვუთხარი ჩემს აქაურ მეგობრებს. 

– Cool! Who is he?

– He's ummm... He's just a man I know.

A man I know – კახა თოლორდავაა – შლაპით, ველოსიპედით, ფოტოაპარატით, ადამიანი, რომელსაც უყვარს თბილისში ხეტიალი და All that Jazz თუ ძალიან ზედაპირულად ვიტყვი.

ალბათ, საუკეთესო გზა, ადამიანი აალაპარაკო, არის ის, რომ შენზე გულახდილად მოუყვე. ასეც ვიქცეოდი. ნელ-ნელა თავიდან გავიცანით ერთმანეთი. მე ჩემს აქაურ ცხოვრებასა და გამოწვევებზე მოვუყევი, თვითონ თავისაზე. მე ლონდონში ჩემი გაქცევის მიზეზებსა და კომფორტის ზონაზე, თვითონ კი იმაზე, თუ რატომ დარჩა თბილისში. მე ჩემს გოგოებსა და შფოთვებზე, თვითონ იმაზე, თუ როგორი პარტნიორია. ჰოდა, ასე აღმოვაჩინე სამი დღის შემდეგ სულ ახალი კახა თოლორდავა.

სადამდეც შევძვერი.

სადამდეც გავბედე.

სადამდეც მიმიშვა.

ჰოდა, რა არის შლაპის და ველოსიპედის მიღმა? კაცი, რომელიც მთელი ცხოვრება ახერხებს, არ მოიწყინოს, არავის დაემსგავსოს, ყოველთვის გაგაკვირვოს და ყველაზე დრამატულ მომენტებში სულელივით გაცინოს. კახასთან საუბარმა დამაფიქრა, როგორ ვიცხოვრო ისე, რომ არასდროს მომბეზრდეს საკუთარ თავთან მარტო ყოფნა. თვითონ ასე ცხოვრობს. მე მინდა, ვისწავლო, როგორ დავტკბე პატარა რაღაცებით; ვიპოვო შინაარსი იქ, სადაც ის ერთი შეხედვით არ ჩანს.

– მე მგონი, უნდა გავაგრძელოთ ეს საუბრები.

– აუცილებლად. ახლა სადღა უნდა დაიკარგო?!

რაღას დავიკარგები.

 

დღე პირველი

მარიკა: როგორ ხარ?

კახა: არა მიშავს. 17 ივლისს ოფიციალურად ვხდები უმუშევარი, „უცნობი მუსიკა“, ჩემი გადაცემა იხურება. ასე რომ, მომავლის დაგეგმვის პროცესში ვარ, ვცდილობ, ცირკთან კარგი ადგილი დავითრიო.

მარიკა: და მერე?

კახა: ჯერ ვერაფერს გეტყვი. სამუდამო არაფერია, მაგრამ მაინც, დარწმუნებული ვარ, რომ „უცნობ მუსიკას“ კიდევ ჰქონდა რეალური მუხტი შემორჩენილი და ჩემთვის ადვილი არ აღმოჩნდა იმ რეალობის მიღება, რომელიც ვიღაცების სულელური გადაწყვეტილებების შედეგად გაჩნდა. არაფერია, არ დავიკარგები, მაგრამ ნეიროფსიქოლოგიაში გადაბარგებას ნამდვილად არ ვაპირებ.

მარიკა: რატომ დარჩი საქართველოში? არასდროს გიფიქრია მაქედან გაქცევაზე?

კახა: როცა ამის სურვილი მქონდა, წასვლის შანსი არ იყო, მერე კი უკვე სურვილიც გამიქრა. ჩემს ასაკში აღარსად გარბიან, ყოველი შემთხვევისათვის, უცხოეთში ბედის საძებნელად – ნამდვილად არა. თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მაინცდამაინც კომფორტული ზონის ძებნაში ვარ. პირიქით, სულ მგონია, რომ ნებისმიერ ასაკში სწორედ კომფორტული ზონიდან გასვლის მცდელობაა ის, რაც დაინტერესების ველში დარჩენის საშუალებას გაძლევს. ასე რომ არ მოიქცე, მომატებული წლების გამო შეიძლება გაგიჩნდეს ილუზია, რომ რაღაცების აზრზე ხარ. ასე იწყებენ ადამიანები მორალისტობას. მე რომ მკითხო, სწორედ კომფორტული ზონისადმი მიჯაჭვულობის გამო გაუჭირდა ჩემი თაობის ნაწილს მნიშვნელოვანი ნაბიჯების გადადგმა. ნიუ იორკში იქნები თუ თბილისში, ადამიანმა რაღაც შედეგი უნდა დადო. რა თქმა უნდა, შესაძლებლობები ნიუ იორკში უფრო მეტია, მაგრამ ძალიან საინტერესოა, რისი მიღწევა შეგიძლია საკუთარ ქვეყანაში, იმ ტერიტორიაზე, რომელიც შენია.

მარიკა: რა არის კომფორტის ზონა?

კახა: კომფორტის ზონაა ის, რაც ნელ-ნელა გკლავს, გიყინავს აზრებს, ფანტაზიას, სურვილებს. სწორად გამიგე, არ მინდოდა იმის თქმა, რომ აუცილებელია, მაინცდამაინც შენს კერას მიეკრა. აქ ცხოვრება ადვილი არაა, პირიქით, ნამდვილი გამოწვევაა. ეს ის სივრცეა, რომელიც ყველაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ ცინიკოსად გაქციოს და ეს ყველაფერი ჩვენში საკმარისი თვითრეფლექსიის არქონის შედეგიცაა. ცინიზმი ერთ-ერთი ყველაზე დამღუპველი რამაა. სარკაზმი სხვაა, ის კაცის იარაღია, ცინიზმი – არა.

აქედან გადაბარგება რატომღაც ძალიან ღირებულ რამედ ითვლება ჩვენთან, არადა, ბევრს კარგად გააზრებული არც აქვს, თუ რატომ უნდათ წასვლა. ისე, რატომ დაიწყე მაინცდამაინც ამ შეკითხვით? რატომ გგონია, თუ ვინმე რამის გამკეთებელია, აუცილებლად უნდა წავიდეს აქედან?

მარიკა: თვითონაც არ ვიცი. სინამდვილეში, ჩემთვის ყველაზე საინტერესო სივრცე მაინც საქართველოა, მინდა, რომ, პირველ რიგში, იქ გავაკეთო რაღაც.

კახა: ჯოისი გამახსენდა ახლა. მთელი ცხოვრება ირლანდიიდან გადახვეწილი იყო და მაინც ირლანდიაზე წერდა.

მარიკა: თბილისში აღარ დაბორიალობ?

კახა: როცა დრო მაქვს, კი, მაგრამ უკვე იშვიათად. გადაცემის კეთებას მიაქვს მთელი დრო.

მარიკა: არც ველოსიპედით აღარ დადიხარ?

კახა: შარშან მომპარეს. ველოსიპედი ძალიან კარგი რაღაცა აღმოჩნდა. სხვადასხვა დონიდან და სხვადასხვა სიმაღლიდან უყურებ შენივე ქალაქს. რაღაც მომენტში მივხვდი, რომ საკუთარ ქალაქთან მჭიდრო ურთიერთობა გაძლევს საკუთარი ტერიტორიის ბოლომდე შეგრძნების საშუალებას. თბილისი უცნაური ქალაქია, ძალიან თავისებური, და თუ მასთან ძალიან ახლოს არ მიხვედი, ვერც ვერაფერს გაუგებ. ამიტომაც უნდა ინებო და თავად ეახლო და მაშინ ე.წ. საძინებელ უბნებშიც, მაგალითად, გლდანში, უამრავ საინტერესო რამეს წააწყდები, იქ მცხოვრები ადამიანებიც აღარ დარჩებიან შენი მხედველობის მიღმა. მთელი დღე რომ დადიხარ, ვთქვათ, ვარკეთილში, მერე კი შენთვის უცნობ დასახლებაში მოხვდები, დასასვენებლად პირდაპირ ტროტუარზე ჩამოჯდები და ზურგიდან ხმას გაიგებ: „შვილო, ეტყობა დაიღალე, მოდი, ვაშლის პეროგი გამოვაცხვე და გაგასინჯებ“, – აი, ასეთი შეჯახებები უცნობ ადამიანებთან – რაც ჩემ შემთხვევაში ძალიან, ძალიან ხშირია – ყველაფერს ყირამალა აყენებს და სახლშიც ტრანსფორმირებული ბრუნდები. ასეთი შემთხვევები ემოციური აღქმის უნარს გიმძაფრებს და პირადად მე ეს ძალიან მნიშვნელოვნად მიმაჩნია. ემოციური აღქმის ატროფია იმაზე საშიში ყოფილა, ვიდრე მეგონა. ადამიანს ნებისმიერ ასაკში უნდა შეეძლოს ტირილი.

მარიკა: თბილისში ხეტიალისას რა აღმოგიჩენია?

კახა: რაც პირველი გამახსენდება, იმას მოგიყვები, ძირითადად ადამიანებზე: ორი წლის წინ რემონტი გავაკეთე ზაფხულის პაპანაქება სიცხეში. ელიავაზე ვიარე დიდხანს. თანაც, ველოსიპედით დავდიოდი, შორტები მეცვა და შლაპა მეხურა. თავიდან იქაურებმა ჩემი მოტყუება სცადეს ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ. ვერ მომატყუეს. მერე მიხვდნენ, რომ სხვანაირად უნდა ვიურთიერთოთ და ასე დავუმეგობრდი ადამიანებს, ვინც ძალიან, ძალიან რთული ცხოვრებით ცხოვრობს. უცნაურია, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად მიმიღეს და ეს სამი თვე, ამ ახალი ნაცნობობის გამო, უფრო ბევრის მომცემი იყო ჩემთვის, ვიდრე, ვთქვათ, ერთკვირიანი წასვლა სადმე ტყეში, ან კიდევ სხვაგან. ერთხელაც, ერთ-ერთი გარეუბნის მეტროს მიმდებარე ბაზრობასთან ვდგავარ და ვხედავ მოხარშული კვერცხებისგან გაკეთებულ პირამიდას – მართლა გამოვშტერდი, პირველად რომ დავინახე. ისეთი თვალებით ვუყურებდი, გამყიდველმა, კვერცხი არ გინახავსო? კი-მეთქი, მაგრამ თბილისის არც ერთ მეტროსთან მოხარშული კვერცხები არ იყიდება-მეთქი. რას ამბობო, კაცო, შეიცხადა. ეს ყველაფერი დამთავრდა ლუდით, კვერცხებით და იქაურებთან ძალიან თბილი და შინაარსიანი საუბრით. აი, ასეთ მომენტებში ქალაქს ყველაზე კარგად გრძნობ! მე მართლა, გულწრფელად მაინტერესებს იმ ადამიანების აზრი, ვინც, სხვადასხვა მიზეზის გამო, ჩემი მხედველობის არეში ხშირად არ ხვდებიან. იცი, რა გამახსენდა ახლა? ბუდისტი ბერები ერთი მონასტრიდან მეორეში იმიტომ დადიოდნენ, რომ ეძებდნენ ოსტატს, ადამიანს, ვინც იმაზე მეტს მისცემდა, ვიდრე თვითონ შეეძლოთ გამხდარიყვნენ. სულ მგონია, რომ ქალაქში სწორედ ასეთ ადამიანებთან შეხვედრის იმედით ვხეტიალობდი. ამ დროს თუ მართლა გადაეყარე ვინმე ასეთს და თქვენ შორის რაღაც ქიმიაც მოხდა, ის ტიპი აუცილებლად სხვა ორბიტაზე მოგისვრის. არაა აუცილებელი, მაინცდამაინც სიბრძნე მიიღო მისგან, საკმარისია, შენთვის უცხო ტერიტორიაზე შეგაგდოს, სადაც თუნდაც მცირეოდენი ზრდის შანსი გეძლევა.

მარიკა: საერთოდ, რატომ დაიწყე ქალაქში ხეტიალი?

კახა: ავადმყოფმა ძაღლებმა თვითონ იციან, რომელი ბალახი მოწიწკნონ, უკეთ რომ გახდნენ. დაახლოებით ეგრე მომივიდა. ქალაქში ხეტიალი მჭირდება იმიტომ, რომ მოვწყდე რაღაც-რაღაცებს. ან, შეიძლება ამით მოწყენილობას ვებრძვი. რატომ წავედი სამჯერ ფეხით აეროპორტში, მაინცდამაინც ჯანმრთელი ცხოვრებისკენ ვისწრაფვი? არა. უილ სელფს ვბაძავ? (უილ სელფი – მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში ფეხით სიარულის მოყვარული ინგლისელი მწერალი და ჟურნალისტი – მ. ქ.). შეიძლება ასეცაა, მაგრამ, მეორე მხრივ, ასე ხეტიალი თვითრეფლექსიის პროცესიცაა. უკან დაბრუნებული, სულ ოდნავ შეცვლილი ვარ ხოლმე, აღარ მაქვს კომპიუტერთან მიჯაჭვული ადამიანის აზრები.

მარიკა: გეშინია ასაკში შესვლის?

კახა: არა, ნამდვილად არა!

მარიკა: ცვლილებები ხომ ხდება შენში? რაღაცების უნარს რომ კარგავ?

კახა: ეგ ეგრეა, მაგრამ სხვა რამ უფრო მაღიზიანებს, აი, რომ ამბობენ ხოლმე: აუ, ბიჭო, შემოგვეპარა სიბერე! კარგი, მაგრამ შენ რითი შეეპარე სიბერეს, შენ რით გააცურე? მზად ხარ მის მისაღებად? გააკეთე მასთან შესახვედრად რამე? რა თქმა უნდა, გრავიტაცია თავისას შვრება, სხეული ძაბუნდება და მეც რომ მკითხო, ხერხემლიდან დაწყებული ყველაფერი მტკივა, მაგრამ შენი არჩევანია, იწუწუნებ ამ ყველაფერზე მხოლოდ, თუ გააგრძელებ ცხოვრებას და ზრდას. ასაკს თავისი მუღამები მოაქვს, სხვა ხედვა, თორემ სხვა მხრივ ვერანაირად ვერ ვგრძნობ მას, ან ვგრძნობ მხოლოდ, სარკეში როცა ვიყურები, ანდა ახალგაზრდობის ფოტოს ვუყურებ.

მარიკა: როდის იყავი ყველაზე ბედნიერი, გახსოვს?

კახა: ყველაზე ბედნიერი ვიყავი მაშინ, როდესაც ყველაზე შეშინებული ვიყავი – ეს მოხდა იმ წამს, როცა ჩემი შვილი გიორგი პირველად ავიყვანე ხელში.

მარიკა: შენ ხშირად იმეორებ ხოლმე ფრაზას: „მე ხომ იდიოტი ვარ, მე სულ კარგად ვარ!“ – მართალია ეს?

კახა: ეს იდიოტური ფრაზა უფრო ალბათ იმ ცვლილებების შემაჯამებელია, რასაც ახლა ვგრძნობ. სინამდვილეში ამით ვამბობ: „თავი დამანებე, რა შენი საქმეა, კარგად ვარ თუ ცუდად“. მაგრამ, მეორე მხრივ, არის ამ ფრაზაში რაღაც ისეთი, რაც სიმართლეს შეესაბამება. ვგულისხმობ იმას, რომ ამ ბოლო დროს მცირე რაღაცების დაფასება დავიწყე, – გაღვიძება, ერთი ჭიქა ყავა დილით, მისი სურნელი, ფრაზა ლექსიდან, ვიღაცის ჟესტი, ვიღაცის ხმის ტემბრი, ანუ, ჩემი მზერა გახდა ძალიან დაკვირვებული, დეტალებზე მიმართული. ჩემი ერთი მეგობარი მეუბნება ხოლმე, შენისთანა თვითკმარ ტიპს მეორეს არ ვიცნობო. ამ დეტალებს თუ შევხედავთ, ალბათ, მართლა თვითკმარი ვარ.

დღის ბოლოს, სახლში რომ ვბრუნდები, უცნაური ბარგი მომაქვს თან: ვიღაცების ფრაზების ნაგლეჯები, ჟესტიკულაციის ფრაგმენტები, შუქჩრდილები ტროტუარზე ან უცნობი ადამიანების სახეებზე.

მერე კი ვცდილობ, გავერკვე, რა უნდა ვუქნა ყველაფერ ამას!

რა თქმა უნდა, ყველას გვეცვლება განწყობა, ხან კარგად ვართ, ხან ცუდად, მაგრამ ცუდად ყოფნის დროს ვისწავლე, რომ სწორედ ასეთი, ძალიან პატარა რაღაცები გეხმარება მდგომარეობიდან გამოსვლაში.

 

დღე მეორე

მარიკა: როგორ ხარ დღეს?

კახა: დედაჩემი არ მყავდა ნანახი ორი დღე და მის მოსანახულებლად ვიყავი. 87 წლის არის. მარტო ცხოვრობს, ასე ურჩევნია. სამი წელია, მასთან დილით მიდიან მისივე ასაკის მეგობრები და ერთობიან – ლექსებს და მოთხრობებს უკითხავენ ერთმანეთს, წარსულს იხსენებენ, ნარდს თამაშობენ, კამათობენ. მეც პერიოდულად ვუერთდები ხოლმე, ხან პიცას მივუტან, ხან ნამცხვრებს; რიტუალის ნაწილია!

მარიკა: და მამა? მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო შენს ცხოვრებაში?

კახა: მამა 2004-ში გარდაიცვალა და ეს ყველაზე დიდი დარტყმა იყო ჩემთვის. ორი წლის განმავლობაში ვუვლიდი, მასთან ერთად ვცხოვრობდი საავადმყოფოებშიც… და როცა გარდაიცვალა – ძალიან უცნაური ამბავი კია – ვიგრძენი, რომ ორ სამყაროს შორის კარი გამოიღო და უცნაურმა სიცივემ დაუბერა. პანაშვიდებზე რომ დავიწყე 44 წლის ასაკში ტირილი, ერთი წლის განმავლობაში გაუჩერებლად ვტიროდი. ვტიროდი ყველა წვრილმანზე, მაგალითად: „ნომერი, რომელიც აკრიფეთ, დაზიანებულია“, „დღეს ჩვენმა ძიუდოს ნაკრებმა იაპონელი ძიუდოისტები დაამარცხა“. მოკლედ, ორი წლის განმავლობაში, რისი უფლებაც არ მქონდა, ყველაფერი გამოვუშვი. ცამეტი წელი გავიდა უკვე და არ მახსოვს არც ერთი სიზმარი, რომელშიც მამაჩემი არ იყოს. ყოველთვის იქაა, სადღაც კუთხეში ზის, ჩუმად.

მარიკა: ისეთი გამოხვედი, როგორიც მათ უნდოდათ?

კახა: არა!

მარიკა: გუშინ მითხარი, რომ ყველაზე ბედნიერი იყავი მაშინ, როცა გიორგი აიყვანე ხელში. რა შეიცვალა გიორგის გაჩენის შემდეგ?

კახა: სინამდვილეში, პირველად გიორგი ქუჩაში, ფოტოზე ვნახე. ის პეტერბურგში დაიბადა, ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე პერიოდში, ოთხმოცდაათიანების დასაწყისში. აღარაფერი იშოვებოდა, დახლები ცარიელი იყო. მე და გიორგის დედა, ლარა საათობით ვიდექით ხოლმე კილომეტრიან რიგებში, პური, კარაქი და ეგეთი რამეები რომ გვეყიდა ტალონებზე. 19 აპრილს გიორგი რომ გაჩნდა, დამირეკეს საავადმყოფოდან: „კახაბერ გიორგიევიჩ, უ ვას რაძილსა სინ“ და ახლაც მახსოვს, 154 დოლარის ვილაპარაკე თბილისთან, მეგობრებს ვურეკავდი იმიტომ, რომ იქ ბევრს არავის ვიცნობდი. მეორე დღეს ლარა რეკავს, აქ კარანტინია, შენ ჯერ ვერ შემოგიშვებენ, ბორჯომი და ლიმონი მჭირდება, იქნებ მომიტანოო. წარმოიდგინე, დილაა, თოვს. გრძელი შავი პალტო მაცვია, ჯიბეში სიგარეტი, ფული და სანთებელა მიდევს და ვფიქრობ, სად წავიდე – არაფერი არ იშოვება, ლამის ბლოკადაა. გავუყევი ნევის პროსპექტს, ერთი მაღაზია, ორი მაღაზია, გიჟი არ იყო, რა ლიმონი, რის ბორჯომი! თანაც იმ დღეს დიდი თოვლი მოვიდა, შუა აპრილში. ბარდნის, ბარდნის, რაღაც მომენტში დავიღალე და შევჩერდი. სიგარეტს მოვუკიდე, გავიხედე და გაზეთების კიოსკი დგას, მის შუშაზე გაზეთი „სმენაა“ აკრული, მივუახლოვდი, თითქოს გულმა მიგრძნო რაღაცა, დავაკვირდი და პირველ გვერდზე... ბიჭო, აშკარად ლარაა და ხელში ჩვენი შვილი უჭირავს. თურმე, ვიღაც ჟურნალისტები საავადმყოფოში შეიპარნენ, ინტერვიუსთვის, ლარა ხომ მსახიობია და ამიტომ ჟურნალისტები შეუშვეს და იმათ გადაუღიათ ეს ფოტო. ვდგავარ იდიოტივით კიოსკთან და გიორგი მახარაშვილი რომ ვაზს ელაპარაკება, ისე ველაპარაკები შვილს ფოტოზე, – „მამიკო“, – ვბურტყუნებ, „მამი, მამი...“. კიოსკიდან ქალმა თავი გამოყო: „მუჟჩინა, ვამ შტო?“ და მეც ავყვირდი: „ეტა ჟე მოი სინ“. გაგიჟდა ის ქალი! ნევამდე ვიარე ფეხით და პრესის ყველა კიოსკზე ჩემი შვილის ფოტო იყო აკრული.

საბოლოო ჯამში, აღმოჩნდა, რომ გიორგი მე გავზარდე, ოღონდ არ ვიცი, საიდან მქონდა ეს ინსტინქტი. მე გავზარდე-მეთქი, რომ ვამბობ, ლარას როლს საერთოდ არ ვამცირებ, რაღაც ეტაპზე ლარა სამსახურს დაუბრუნდა, ჩემთვის არანაირი სამუშაო არ არსებობდა, ჰოდა, გიორგის გვერდზე დავრჩი, ოღონდ, როგორც გითხარი, არც კი ვიცი, საიდან ვიცოდი ეს ყველაფერი, ბავშვის მოვლას ვგულისხმობ.

მარიკა: დიდი გავლენა გქონდა მასზე?

კახა: არ ვიცი, ეს კარგია თუ ცუდი, მაგრამ მგონი კი. ზოგჯერ ვფიქრობდი, მოცარტის მამასავით ხო არ ვარ-მეთქი, მაგრამ, საბოლოო ჯამში, ახლა, ოცდახუთი წლის ასაკში, ის თვითონ იკვლევს თავის გზას. ვიცი, რომ დიდი გავლენა მქონდა მისი აზროვნების ჩამოყალიბებაში, მაგრამ მგონი გადამლახა. რაც ძალიან მახარებს.

მარიკა: მოდი, ახლა ცოტა მუსიკაზეც ვილაპარაკოთ. ეს ხომ ისაა, რაც შენ ყველაზე უფრო გიზიდავს. სულ ასე იყო?

კახა: ალბათ ჰო. ყოველი შემთხვევისათვის, ერთ რამეში ნამდვილად დარწმუნებული ვარ – წამიერი გამონათებები ჩემს ცხოვრებაში შემთხვევით და არა მაინცდამაინც ორგანიზებულ ბგერებთან იყო სულ კავშირში. ერთხელ ბაკურიანში, სუფრაზე ვიჯექი, სტუმრები მყავდა. ცოტა ხნით გარეთ გამოვედი, ბნელოდა, სრული სიჩუმე იდგა, უზარმაზარი ფანტელებით თოვდა. ჩემ წინ იდგა ბრეზენტგადაფარებული ცხენი და ისმოდა ფანტელების წკაპა-წკუპი ამ ბრეზენტზე. მახსოვს, რომ იმ წამს რაღაც მოხდა ჩემში, თითქოს სინათლე წამოვიდა, წამოვიდა, შემოვიდა ჩემში და მერე ჩაქრა. უკან რომ შევბრუნდი, მივხვდი, რომ ორი წუთის წინ აბსოლუტურად ბედნიერი ვიყავი, სრულ ჰარმონიაში ყველაფერთან, რაც გარშემო იყო. ეს მომენტი ალბათ სულ ერთ წამს გაგრძელდა, მაგრამ იმდენად ინტენსიური იყო, რომ სამუდამოდ მემახსოვრება. ადამიანი იმახსოვრებს სუნებს, ან ხატებს, მაგრამ ბგერებიც ძალიან მნიშვნელოვანია. შეიძლება ვიზუალურად წამეშალოს ჩემი დიდი ბაბუის სახე, მაგრამ მისი ხმა მახსოვს. ახლა ვიცი, უნდა მკითხო, მუსიკოსი რატომ არ გახდიო.

მარიკა: ჰოდა, რატომ?

კახა: დროზე მივხვდი, რომ მუსიკოსის ნიჭი არ მქონდა, ეს არის ერთადერთი კარგი, რაც ჩემს ინტუიციაზე შემიძლია ვთქვა – ხშირად მიმართლებს. სამაგიეროდ არცთუ ურიგო მსმენელი ვარ. დღეს ჩემთვის მუსიკა უფრო ნიშანია, რომელსაც საზოგადოების შრეების დარეგულირება შეუძლია და ძირითადად ვგულისხმობ სმენის კულტურას, რომელიც მხოლოდ და მხოლოდ ორგანიზებული ბგერებისგან შემდგარი პროდუქტის სმენას არ ნიშნავს. ის აგრეთვე გულისხმობს ზოგადად იმ სივრცის სმენას, სადაც ცხოვრობ, საკუთარი თავის სმენას, ვიღაცის მოსმენას, ჩემთვის ეს ყველაფერი მუსიკის ნაწილია. ამიტომაც გამაღიზიანა ასე საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი ბოსების გადაწყვეტილებამ „უცნობ მუსიკასთან“ დაკავშირებით. ორგანიზებული თუ არაორგანიზებული ბგერების სმენის უნარი, ზოგადად, ხალხების კულტურის დონის საკმაოდ ხეირიანი ინდიკატორია და ასეთ რამეებზე საუბარი ძალიან მნიშვნელოვნად მიმაჩნია. უფრო მნიშვნელოვნად, ვიდრე პოლიტიკაზე თუ სხვა რამეებზე. როდესაც იაპონიის საიმპერატორო კარის ცერემონიულ მუსიკაზე ლაპარაკობ, მუსიკის მიღმაც გადიხარ, რადგანაც ასევე განიხილავ იმ სივრცესაც, სადაც ეს მუსიკა გაჩნდა. ვთქვათ, როდესაც საუბრობთ ბანჯოზე – ინსტრუმენტზე, რომელიც აფრიკაში გაჩნდა, თავდაპირველად ხისგან მზადდებოდა, ხოლო ამერიკის კონტინენტზე აფრიკელ მონებთან ერთად გადასვლის შემდეგ, ლითონის აბჯრით შეიმოსა, ეხები გაცილებით უფრო ფართო კულტურულ თემებს და ასპექტებს, ვიდრე მხოლოდ ერთი ინსტრუმენტია. იგივე ხდება, როდესაც იკვლევ, თუ რა გავლენა იქონიეს სომხებმა ეთიოპურ მუსიკაზე, ან ჰავაელმა მუსიკოსებმა – მრავალსაუკუნოვან ინდურ კლასიკურ რაგაზე. ეს ყველაფერი მთელი ამ ქვეყნების კულტურული სივრცის შეგრძნებაში გეხმარება. ასეთი ცოდნისადმი ინტერესი არასდროს მიქრება და ძალიან მიხარია, რომ ეს ინტერესი სხვებსაც გადავდეთ. როგორც აღმოჩნდა, ადამიანების საკმაოდ მცირე ჯგუფისთვის ეს გადაცემა აკუსტიკური შემეცნებისათვის მნიშვნელოვანი წყარო გახდა და დარწმუნებული ვარ, რომ ისინი სხვებზე უფრო გახსნილ, პერსპექტიულ და ქმედით ნაწილს წარმოადგენენ ჩვენს საზოგადოებაში!

მარიკა: ცუდი საუნდი რა არის შენთვის, რაც ძაან გაგაღიზიანებს? ან ცუდი მუსიკა?

კახა: „ტუპოი“ ადამიანის მეტყველება. „ტუპოი“ როგორ ვთქვა ქართულად, არ ვიცი. რუსული სიტყვა უფრო მომწონს. ეს არის ერთადერთი, რასაც სერიოზულად გამოვყავარ წყობიდან. ამიტომაც მგონია, რომ „ტუპოსწი“ გრეხია, იმიტომ, რომ ძალიან ბევრი შანსი გაქვს ადამიანს, ტუპოი რომ არ იყო. „პადონოკებთან“ ურთიერთობა უკეთესია, ვიდრე „ტუპოი“ ხალხთან.

მარიკა: როგორი ტიპი ხარ, მეამბოხე ყოფილხარ?

კახა: იცი, ჩემი პირველი გმირები ვესტერნის კანონგარეშე და მეამბოხე პერსონაჟები იყვნენ და ბავშვობაში მათთან სრული ინდენტიფიცირების შეგრძნება მქონდა. ბავშვობაში ამის უფლება გაქვს. რა თქმა უნდა, ყველაფერი ეს გაუცნობიერებლად ხდებოდა ჩემში და ამიტომაც ნამდვილად შემიძლია ვთქვა: პოპულარულმა კულტურამ იმდენი მათამაშა ბავშვობაში იარაღებით, იმდენჯერ მაქცია „მეამბოხედ“, რომ, გარკვეული თვალსაზრისით, ნაწილი ჩემი მეამბოხეობისა ბავშვობაშივე ჩარჩა. რეალურ ცხოვრებაში კი, მოგვიანებით, როცა უკვე წამოვიზარდე, ჩემს წრეში სერიოზულად მეამბოხური სულის ადამიანები არ შემხვედრიან. „თვითმფრინავის ბიჭებსაც“ კი ვერ დავარქმევდი მეამბოხეებს. ეს უფრო რადიკალური პროტესტი იყო და სიმართლე რომ გითხრა, ყველაფერ ამაში გარკვეული დოზით „ტუპოსტიც“ იდო, სხვანაირად ასეთ რამეებს ვერ გააკეთებ.

მე ძირითადად უფრო კანონმორჩილი ტიპი ვიყავი და ვარ. ამბოხისათვის ერთი ადგილი არ მქონდა ალბათ, მაგრამ სურვილიც არ მქონია არასდროს. ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ ამბოხის ფორმები, ჩემნაირი ტემპერამენტის მქონე ადამიანისათვის ძირითადად ინტერესის ველში დარჩენაა და არა ბრძოლა. კოტე ყუბანეიშვილი დამცინის ხოლმე, ცხოვრება არ გაქვს ნანახიო და მესმის, რასაც მეუბნება – მეტ-ნაკლებად მოქნილი მანევრების წყალობით, დიდი ტანჯვა-წამებები ავიცილე, თუმცა საკმარისიც მერგო. მოკლედ, ამ მხრივ საკმაოდ უინტერესო კაცი ვარ.

მარიკა: ვისთან მეგობრობდი კიდევ იმ დროს?

კახა: რამდენიმე ჯგუფის ნაწილი ვიყავი ალბათ. არიან ადამიანები, ვისთან ერთადაც გავიზარდე, ვინც ყველაზე უფრო მიყვარს და ვინც გარკვეული თვალსაზრისით დიდი როლი ითამაშა ჩემს ჩამოყალიბებაში. არიან ადამიანები, ვინც მოგვიანებით შევიძინე და მათ სხვა ტიპის ზეგავლენა მოახდინეს ჩემზე. აი, ირაკლი, რადგანაც ის ვახსენეთ, ამ მხრივ გამორჩეული იყო. ზოგჯერ მგონია, რომ ჩემში საკმარისი ბნელი ძალა არ არის, რომ იმაზე მეტად კაი ტიპი ვიყო, ვიდრე ვარ. აი, ჩარკვიანში ვგრძნობდი ხოლმე ამ რაღაცნაირ დემონურ ძალას, რაც ძალიან მომხიბვლელი იყო გარედან. თუმცა, დღემდე არ ვარ დარწმუნებული, რომ მე ეს მჭირდებოდა ან მჭირდება. ან კიდევ ირაკლი კოსტავა, მერაბ კოსტავას ვაჟიშვილი, გეგა კობახიძე, რომელმაც გარკვეულ მომენტში იმდენად სხვაგან გაუხვია, რომ ლამის ერთმანეთს დავეკარგეთ, მერე კი აღმოჩნდა, რომ ტიპმა თვითმფრინავი წაიყვანა. მოკლედ, უცნაური და აჭრილი გუნდი ვიყავით, ერთმანეთს ვეჯიბრებოდით, ვჩხუბობდით, ვრიგდებოდით.

ქუჩას მოცილებული ვიყავი ადგილობრივი, თბილისური გაგებით, თუმცა კარგი მეკარე ვიყავი და ვერ ვიტყვი, რომ იქაურ ამბებთან დიდი გაუცხოება და კონფლიქტი მქონდა. ამ გარიდებას, ისე, მუსიკისადმი ინტერესის გაღვივებასაც ვუკავშირებ. თან, რადგან მეზიზღება საკუთარ თავზე კონტროლის დაკარგვა, ავცდი ნარკოტიკებსაც.

მარიკა: ამ ყველაფრის გამო თავს გარიყულად არ გრძნობდი?

კახა: ყოველთვის. სუფრაზე რომ ხარ, სადაც ყველა ილეშება, ამ დროს კი, შენ ფხიზელი ხარ და ცდილობ, სახლში დაარიგო ყველა კომკავშირელი ბიჭივით.

მარიკა: თვითმფრინავის ბიჭებზე მომიყევი, რა. შენ სხვა ხედვა გაქვს.

კახა: რა უნდა გითხრა, წლები დამჭირდა იმის გასაცნობიერებლად, რომ ამის დედა ვატირე, ჩემმა ძმაკაცმა განახორციელა ერთ-ერთი ყველაზე დაუნდობელი ტერორისტული აქტი და საზოგადოება დღემდე სრულიად დამახინჯებულად აღიქვამს ამ ყველაფერს.

დღე მესამე

მარიკა: გქონია მომენტი, როდესაც ნულიდან დაგიწყია ყველაფერი?

კახა: აბსოლუტურად ყველაფერს ვიწყებდი ნულიდან, თუნდაც რუსეთში საცხოვრებლად წასვლაც ეგ იყო. არ არის ჩემში მეთოდურობის მუხტი, ალბათ ამიტომაც შემეძლო ყოველთვის ნულიდან დაწყება, შემეძლო პროფაილები მეწერა „ცხელ შოკოლადში“, მერე აღარ მეწერა, მერე გარემოსდაცვით ორგანიზაციაში მემუშავა, მერე ტელეწამყვანი გავმხდარიყავი, ქალაქში მესეირნა. მარტო თბილისში შეიძლება ადამიანმა ასეთი ცხოვრებით იცხოვროს, თორემ სადმე სხვაგან, ბრიტანეთში, ვთქვათ, ალბათ უკვე „ბომჟი“ ვიქნებოდი. უცნაური ნაზავია ეს ჩემი პერსონა, ზედაპირულობის, სიღრმის, ინფანტილურობის, სერიოზულობის, დისციპლინის და, ამავე დროს, გარკვეული დოზით თვითრეფლექსიისაც. ჯექსონ პოლოკის ნახატივით აბსტრაქტული ტიპი ვარ.

მარიკა: ჰედონისტი ხარ? ცხოვრებით ტკბები?

კახა: ცხოვრებით არა, მაგრამ სიცოცხლით – კი, და რაც დრო გადის, სულ უფრო და უფრო. ცხოვრებით ალბათ ის ადამიანები ტკბებიან, რომლებმაც ზუსტად იციან, როგორ უნდა იცხოვრონ, ან როგორ უნდა ეცვათ, როგორ უნდა ფიქრობდნენ, როგორი მანქანა უნდა ჰყავდეთ. სიცოცხლით ტკბობა სხვა რაღაცაა – ამ დროს, თითქოს, ვიღაცას მადლობას ეუბნები ყოველ დილით რაღაც საჩუქრისთვის, თუნდაც იმისთვის, რომ გამოღებულ ფანჯარაში ჰაერს ისუნთქავ. ან იმისთვის, რომ ლისის ტბაზე სეირნობისას, ამჩნევ შენკენ მოფარფატე ყვითელ პეპელას, რომელიც ქარს ვერ ერევა, მაგრამ მაინც ცდილობს აფრენას; რომ შეგიძლია, მერეც, კიდევ 15 წუთი იფიქრო ამ ფრენაზე, ქარისა და პეპლის ორთაბრძოლაზე, ამ ძალიან ინტიმურ მომენტზე, რომელშიც უცნაურად შეგაგდეს და გონებაში პატარა ჰაიკუსავით ფიქრიც ააწყო. აი, ამის დანახვის თავი რომ გაქვს, ეგაა სიცოცხლით ტკბობა. როდესაც უნივერსიტეტს ვამთავრებდი, ჩემი დიპლომის თემა ძენ ბუდიზმი და სელინჯერი იყო, ბევრი ჰაიკუს კითხვა მიწევდა და შეიძლება ეს ყველაფერი სადღაც დაილექა, ჩემი ნაწილი გახდა. მგონია ხოლმე, რომ მე ვარ წაკითხულის და გამოცდილების ამორფული ნაზავი.

მარიკა: „პატერსონი“ ნახე?

კახა: კი, და მგონია, რომ ზუსტად ისეთი ტემპერამენტი მაქვს, როგორიც მაგ ფილმის გმირს. მე არ მინდა სამყაროს შეცვლა, საკუთარი თავის შეცვლა უფრო მიზიდავს. უცნაურია, იმ ერთი შეხედვით მექანიკური გამეორებების მიუხედავად, რასაც მაგ ფილმში ვაკვირდებით, მთავარ პერსონაჟს სულიერი მოდუნების ნიშნებიც კი არ ეტყობა, იმიტომ, რომ ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში თავად დასახულ ჩარჩოებს მოაქვს უფრო მეტი თავისუფლება.

მარიკა: დამიტოვე ერთი ჰაიკუ.

კახა: „ოჰ, ლოკოკინავ, აცოცდი ფუჯის მთაზე, მაგრამ ნელა, ნელა!“ და კიდევ ერთიც, რომელიც ძალიან მომწონს, ბუსონის, მაგრამ ამ ჰაიკუს მხოლოდ რუსული ვერსია მაქვს: Луна так ярко светит! Столкнулся вдруг со мной слепец – и засмеялся…

ესაა ის ტექსტი, რომელსაც ახლაც რომ ვკითხულობ, მეშინია: მთვარის სიკაშკაშე და ამ ორი ადამიანის ერთმანეთთან შეხლის ხმა, რომელსაც სიცილიც მოჰყვება... რაღაც მომენტში მგონია ხოლმე, რომ ზუსტად ეგეთ „სლეპეცებს“ ვაწყდები ყოველდღე. „სლეპეცებს“, რომლებიც იცინიან. 

2003 წლიდან, ბეროუზის გავლენით, სულ ვწერდი დღიურებს. მერე ყელში ამოვიდა ყოველ საღამოს იმაზე ფიქრი, რა დამეწერა. გადავედი ფოტოდღიურებზე. 2009 წლის შემდეგ დღე არ ჩამიგდია. ახლა უკვე მაქვს თითქმის რვაწლიანი ასეთი დღიური.