ბექა კუნდალინი ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული არტისტი და საინტერესო მოსაუბრეა, ვისაც ვიცნობ. პირველად, როგორც მუსიკოსი, ჯგუფ "შარქათაქში" გამოჩნდა, 2014 წლიდან კი ელექტრონული მუსიკალური ექსპერიმენტები დამოუკიდებლად დაიწყო. მახსოვს მისი რამდენიმე ლაივი და ტრეკები, რომლებიც ჩემს პირად ფლეილისტშიც მოხვდა. მათ შორის იყო სიმღერა "ის, ვინც" და სრულიად ახალი ტრეკი "მიენდე".

რამდენიმე თვის წინ კი ჯგუფ "შარქათაქის" ყოფილ წევრთან, დავით გოგოლაძესთან ერთად ახალი ტრეკი გამოსცა. მითხრა, რომ ბოლო დროს ისევ დაუბრუნდა გიტარას და შეიძლება გარკვეული დროით ისევ ინსტრუმენტული მუსიკისკენ წავიდეს.

მიაჩნია, რომ არტისტისთვის მთავარი ხარისხია და არა რაოდენობა. მის გამოჩენას მსმენელი (მათ შორის, მეც) ყოველთვის ინტერესით ელოდება. მის მუსიკას ყოველთვის შეუძლია აგაცეკვოს, გულწრფელი ტექსტები კი ყოველთვის დაგაფიქრებს.

 

ინდიგო: წლების წინ, თაბუკაშვილის ქუჩაზე, პატარა უკრაინულ ბარში მახსოვს შენი პირველი ლაივი ელექტრონულ მუსიკაში. ახლა რომ იხსენებ, როგორი მომენტი იყო ეს შენთვის?

ბექა: პირველი ყოველთვის მნიშვნელოვანია – რამდენადაც კარგად გამოგივა, იმდენად დიდი მოტივაცია და თავდაჯერებულობა გექნება საქმის გასაგრძელებლად. მე გავაგრძელე. ჟანრებით თავს არასოდეს ვიზღუდავდი, მაგრამ ელექტრონული მუსიკა ჩემს ცხოვრებაში გვიან შემოვიდა. ყველაფერი ახალი იყო, ელექტრონული ინსტრუმენტები, პროგრამები, ამ მუსიკასთან ურთიერთობა... განსხვავებულ მიდგომას მოითხოვდა, თუმცა რთული არ ყოფილა. მუსიკის წერა და ხმის დიზაინის სწავლა ერთდროულად დავიწყე.

ინდიგო: „შარქათაქი“ იყო შენი ერთ-ერთი პირველი ჯგუფი, იყო თუ არა ის ყველაზე სერიოზულიც?

ბექა: პირველი ჯგუფი „ასტეროიდი“ იყო, 15 წლისამ თელავში გავაკეთე – იქ, სადაც გავიზარდე და სტუდენტობამდე ვცხოვრობდი. მერე გვქონდა ჯგუფი „ფლეი გეიმ“, რომელიც ნიუ-მეტალს უკრავდა. პირველი ყველაზე პროდუქტიული პროექტი „შარქათაქი“ აღმოჩნდა, რომელიც ძირითადად სოციალური თემატიკის იყო.

ინდიგო: რატომ ამხელა დოზით სოციალური თემატიკა?

ბექა: ისეთი პოლიტიზებული იყო ყველაფერი, რომ ეს ბუნებრივად მოხდა. ყოველთვის მაინტერესებდა ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხები, იმიტომ, რომ ეს სფეროები ჩვენს ყოველდღიურობას ქმნის და მართავს. მესმოდა, რომ სახელმწიფო მოქალაქისგან ითხოვს საკითხებში გაცნობიერებას და ჩართულობას – ეს ლოგიკურია. ჩვენთან კი მაშინდელი პოლიტიკური გუნდი პირდაპირ თუ ირიბად გეუბნებოდა, რომ შენ არ ხარ სახელმწიფო, რომ პოლიტიკა შენ არ გეხება. ეს დამოკიდებულება პროტესტს მიჩენდა. და, ცხადია, ინსპირაციის წყარო იყო ისიც, რომ პირადად ვიყავი ჩართული სხვადასხვა თვითორგანიზებულ ჯგუფში. ერთ-ერთი ყველაზე გამოკვეთილი ტექსტი, რომელიც მთლიანად კრავს „შარქათაქის“ სოციალურ შემოქმედებას, არის „სოცქსოვილი“. კონკრეტული თემა არ აქვს, უფრო ფუნდამენტურ საკითხებს ეხება. თუმცა, ყველა დანარჩენი ტექსტიც გამოკვეთილად მემარცხენე იყო.

ინდიგო: ჰქონია თუ არა მცდელობა რომელიმე პოლიტიკურ ძალას, შენი მაშინდელი მუსიკა სათავისოდ გამოეყენებინა? საერთოდ, ვისთვის აღმოჩნდა შენი ტექსტები ახლობელი?

ბექა: არა, პოლიტიკური ძალები ვერაფერში გამოიყენებდნენ – საქართველოში ოპოზიციაც და ხელისუფლებაც ყოველთვის მემარჯვენე ორიენტაციისა იყო, ამიტომ, ჩვენს ტექსტებთან პოლიტიკური ელიტა საერთოს ვერაფერს პოულობდა. ეს სიმღერები არც მასებზე ყოფილა გათვლილი. თვითონ „შარქათაქის“ ენაც არ იყო ყოფითი ენა, რაც, ჩემი აზრით, მინუსიცაა და პლუსიც. მინუსი იმ თვალსაზრისით, რომ უმჯობესია, მოახერხო და ყოფით ენაზე გადმოსცე აქტუალური პოლიტიკური მესიჯები. „შარქათაქი“ მნიშვნელოვანი და გასაგები აღმოჩნდა საზოგადოების მცირე ნაწილისთვის – სტუდენტური თუ სხვადასხვა საზოგადოებრივად აქტიური ჯგუფისთვის.

ინდიგო: სამხატვრო აკადემიაში სწავლის დროს რას აპროტესტებდი?

ბექა: აკადემია იყო სივრცე, სადაც პირველად გავაცნობიერე, რომ თვითონ შიდა სისტემა იყო ისე მოწყობილი, მხოლოდ ერთ რამეს ემსახურებოდა – ვიღაცას ფული ეკეთებინა. ამ მოდელში დავინახე მთელი სახელმწიფოს მოდელიც – რაც ხდებოდა აკადემიაში, ის ხდებოდა ქვეყანაში. მივხვდი, რომ თუკი ადამიანს საკუთარი პასუხისმგებლობა გაცნობიერებული გაქვს – ან უნდა წახვიდე ამ ქვეყნიდან და სხვაგან მოძებნო თავშესაფარი, ან იბრძოლო. ამის შემდეგ გავხდი სტუდენტი აქტივისტი. დავიწყეთ განცხადებების წერა, ლექციებზე აღარ შევდიოდით, გვქონდა სხვადასხვა მოთხოვნა. როცა ამან შედეგი არ გამოიღო, სახელოსნო თვითნებურად დავიპყარით და რადგან ვიხდიდით ფულს განათლებაში, მაგრამ აკადემია ვერ გვაძლევდა ამ ცოდნას, ჩვენ თვითონ შევადგინეთ სასწავლო პროგრამა „თავისუფალ სახელოსნოში“. ლექტორებს შევთავაზეთ, მოსულიყვნენ და ჩვენთვის თავისუფალი კურსი ჩაეტარებინათ. მართლა გამოჩნდნენ ძალიან საინტერესო ადამიანები, მხატვრები, ფერმწერები, ურბანისტები. კინოკლუბიც გვქონდა, ფოტოგრაფიაზეც ტარდებოდა ლექციები.

ისე კი არ ვარ რეაქციული პროტესტის მომხრე. რასაც ვაპროტესტებ, ჯერ ვსწავლობ, ვარკვევ, არსებულის ალტერნატივა რომ მოვძებო. ასე იყო მაშინაც, როდესაც ეკონომიკურ საკითხებს ვაკრიტიკებდი – სანამ რამეს ვიტყოდი, ჯერ ვკითხულობდი ეკონომიკურ წიგნებს. შედეგი მხოლოდ გაცნობიერებული პროტესტით და პოზიტიური ალტერნატივის დანახვით მოდის. თუ არ გაქვს ალტერნატივა, ნიშნავს, რომ უბრალოდ რაღაცის გაუქმებას ითხოვ და ესე იგი, არაფერსაც არ ითხოვ. ძირითადად, რასაც სულ ვუპირისპირდები, სოციალური უსამართლობაა. ასე, ეგზისტენციალურად, ადამიანი არ არის თვითკმარი არსება და ყოველთვის უკეთესი მდგომარეობისკენ მიილტვის, მეტი თავისუფლებისკენ. თავისუფლებას კი ჩვენთვის, როგორც სოციალური არსებებისთვის, მატერიალური საფუძვლები აქვს: იყო თავისუფალი, ნიშნავს იყო გაცნობიერებული, გაცნობიერებას კი მოცალეობა სჭირდება – დრო, როცა თავის რჩენაზე გამუდმებით არ ფიქრობ.

ინდიგო: შესაძლებელია მუსიკით ცხოვრება საქართველოში?

ბექა: ბოლოს მაინც ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მოერგები ბაზარს და მის დაკვეთებს. თუ ექსპერიმენტებს აკეთებ მუსიკაში, გაგიჭირდება ასეთი მუსიკის გაყიდვა. მუსიკით მე ვერ ვცხოვრობ, ხმის ოპერატორად ვმუშაობ, ხმის ინჟინერიის კურსი გავიარე CES-ში, რაც ძალიან მეხმარება.

ინდიგო: რას ეძებ?

ბექა: საკუთარ თავს. რაღაც წესები შეიძლება ისწავლო, შეიძლება აღმოაჩინო რაღაც კანონები, რომლებიც მუშაობს, მაგრამ რაღაცა გაიგო – ძნელია, არსის გაგება თუ გინდა, უნდა მიხვიდე ზღვრამდე, იმ წერტილამდე, როცა საგანი თავის არსებობას, თავისივე თავიდან ახსნის.

ინდიგო: სიმღერა „ის, ვინც“ როცა მოვისმინე, გამიჩნდა განცდა, რომ ეს იყო ადამიანობის მანიფესტი. ის ტიპაჟი, ვისზეც მღერი, გმირია ჩემთვის. ვინ არის „ის“?

ბექა: ეს მუსიკაც ძალიან სპონტანურად დავწერე და ტექსტიც. ერთი გახედვა იყო ფანჯრისკენ და იმის გაფიქრება, თუ რისი თქმა მინდოდა სხვებისთვის და ასე დაიწერა, ერთი ამოსუნთქვით. „ის, ვინც“ მთელ ჩემს გამოცდილებებს შეიცავს და დამუხტულია ჩემი ძლიერი სურვილით, ადამიანებისთვის რწმენა და ძალა მიმეცა. საერთოდ, ხელოვნების ღირებულება ჩემთვის იმით განისაზღვრება, თუ რამდენად აძლევს ადამიანს ცხოვრებისთვის ძალას. აი, ამაზე მეფიქრებოდა ტექსტის წერისას და კიდევ – გათავისუფლებაზე, საკუთარ თავში ახალი დინებების შემოშვებაზე.

ინდიგო: ტკივილს და იმედგაცრუებას რა გავლენა აქვს შემოქმედებაზე?

ბექა: ტკივილი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ბიძგია რაღაცის გასაცნობიერებლად, რომ არ ჩაიძირო კონფორმიზმსა და ყოველდღიურობაში. ტკივილი გაგდებს ამ ყოველდღიურობიდან და გაიძულებს, სხვანაირად დაფიქრდე. ტკივილებმა განსაზღვრა პრინციპში ის, თუ საით უნდა წავსულიყავი.

ინდიგო: რამდენის გაცემა შეგიძლია და ითხოვ თუ არა სამაგიეროს?

ბექა: სიყვარული აბსოლუტურად არაეგოისტურია, თუმცა ჩვენთან მესაკუთრეობა გაიგივებულია სიყვარულთან. „სიყვარული“ დღეს კულტურულ ჩარჩოებშია მოქცეული და ეგოს მოთხოვნებსაა მორგებული. ადამიანებს სჭირდებათ ერთმანეთი, როგორც ლამაზი აქსესუარები, თუმცა, სწორედ იმიტომ, რომ ამაში სიყვარული არ არის, ისინი მაინც უბედურები არიან.

ინდიგო: „კუნდალინი“ უკავშირდება ამ ენერგიებს, რაზეც ახლა ვსაუბრობდით?

ბექა: აღმოსავლური ფილოსოფია ბავშვობიდან მაინტერესებდა.

კუნდალინი ადამიანის შინაგანი, ფუნდამენტური ენერგიაა. მას ხშირად სექსუალურ ენერგიასთანაც აიგივებენ იმიტომ, რომ ის, პირველ რიგში, მჟღავნდება კიდეც როგორც სექსუალური ენერგია, თუმცა, აღმოსავლური ცოდნის თანახმად, მიზანი ამ ენერგიის სასიცოცხლო ენერგიად გარდაქმნაა. მიმაჩნია, რომ სიტყვებს დიდი ძალა აქვთ. მინდოდა, ფსევდონიმიც ახალი ენერგიის წყარო ყოფილიყო.

ინდიგო: როგორ ფიქრობ, არაორდინარული ხარ?

ბექა: არა, ძალიან ჩვეულებრივი ვარ.

ინდიგო: რისი ამბიცია გაქვს?

ბექა: როგორც მუსიკოსს იმის, რომ საინტერესო ვიყო.

ინდიგო: მიბაძვა რა არის?

ბექა: მიბაძვა პლატონისეული გაგებით, სამყაროს შინაარსის გადმოტანაა სახელოვნებო ნამუშევარში და ამით, გარკვეულწილად, მისი გასუბიექტურებაც და დამახინჯებაც. სხვა თვალსაზრისით, მიბაძვა გარკვეულწილად არის უკვე არსებული, აპრობირებული მეთოდების გამოყენება. რაც შეეხება გავლენას – გავლენებში ვიბადებით და ვცხოვრობთ. მაგრამ გავლენა არ ნიშნავს პროგრამირებას, ზომბად ქცევას, გავლენა აღმოჩენაა საკუთარ თავში იმის, რაც შენში ისედაც არის, სხვანაირად რაიმე A ინფორმაცია შემოვიდოდა და გავიდოდა ისე, რომ ვერც გავიგებდით. აქ კი ხდება შეხვედრა შინაგანს და გარეგანს შორის.

ინდიგო: ყველაზე მეტად ვინ დაგეხმარა შენი თავის აღმოჩენაში?

ბექა: პირველი იყო შტეფან ცვაიგი, შემდეგ ახალი აღთქმა, რაჯნიში, შტაინერი და ა.შ. თუმცა, არა მარტო. მყავს მეგობრები, რომლებისგანაც ძალიან ბევრი ვისწავლე.

ინდიგო: რამდენად გახსნილი ხარ და ხარ თუ არა გახსნილი როგორც არტისტი მსმენელთან?

ბექა: ჩემი აზრით, ძალიან რთულია, იყო გახსნილი. ჩვენ თავისუფლებას ვეძახით რეაქციულობას. გახსნილობა კი, პირველ რიგში, საკუთარ თავში გარკვევას ნიშნავს და სწორედ აქედან გამომდინარე – ბუნებრიობას. სწორედ მუსიკა გაჩნდა ჩემს ცხოვრებაში, როგორც იმ ფარისევლობის ალტერნატივა, რაც საზოგადოებაში არსებობს. მაშინ, როცა ყველაზე მარტო მეგონა თავი, მუსიკა აღმოჩნდა ის მედიუმი, სადაც საკუთარი თავის დაბრუნება შევძელი. დღეს მუსიკა ჩემთვის უფრო ინტიმური და უფრო იდუმალია, ვიდრე ოდესმე.

ინდიგო: მომავალი როგორია? თუ დღევანდელი დღით ცხოვრობ?

ბექა: გრძელვადიან პერსპექტივაში მომავალს ვერ ვთვლი. არ მიყვარს, როცა სისტემაში ვაქცევ საკუთარ თავს. მაქსიმუმ, ერთი ან ორთვიანი პროგრამა შეიძლება დავაწყო. არ ვფიქრობ, რომ როგორც მუსიკოსი, მუდმივად კვლავწარმოების რეჟიმში უნდა ვიყო. როდესაც რამე მოცემულობა რუტინად იქცევა, დამთავრდა – აღარაფერს გაძლევს. რაც უნდა მოგებიანი იყოს ის შეჩვეული მდგომარეობა, მაინც ჯობია სხვა მხარეს წახვიდე და სიახლე ეძებო. ამ შემთხვევაში განვითარება და ფუნდამენტურ საკითხებში გარკვევა ბევრად მნიშვნელოვანია ჩემთვის. აი, „შარქათაქის“ ტექსტშიც მაქვს „ცხოვრება გაგითვლია, ის კი არ გითქვამს, ვინ ხარ“ – მირჩევნია, საკუთარ არსებაში გავერკვე, ვიდრე ჩავეწერო სისტემაში, რომელსაც საზოგადოება გვთავაზობს – თითქოს, რამე იცოდეს... სინამდვილეში, არაფერი, ჰიპოთეზების გარდა.